Poradniki · Normy · DIN 933 · DIN 931 · 18.10.2026
DIN 933 czy DIN 931 — kiedy gwint pełny, a kiedy częściowy
DIN 933 ma gwint pełny, a DIN 931 — częściowy z odcinkiem gładkim pod łbem. O wyborze decydują geometria i sposób pracy połączenia. Przy ścinaniu znaczenie ma przekrój w rzeczywistej płaszczyźnie ścinania; przy zacisku obie wersje mogą pracować na rozciąganie. Sama nazwa DIN 931 nie gwarantuje większej nośności — trzeba dobrać długość i sprawdzić także nakrętkę, otwór oraz dokumentację.
Opracowanie: specjaliści Świata Śrub · Źródła i zasady redakcyjne
Porównaj oba zarysy
różnicę widać przy dłuższych śrubach
DIN 933 (ISO 4017) ma gwint na całej długości trzpienia; pod łbem zostaje tylko krótki wybieg gwintu. DIN 931 (ISO 4014) ma gwint wyłącznie na końcowym odcinku o długości b, a między łbem a gwintem — gładką część o średnicy nominalnej. Przy krótkich śrubach obie wyglądają niemal tak samo; różnica rośnie z długością.
gwint na całej długości, bez części gładkiej
pod łbem tylko wybieg gwintu
połączenia rozciągane, pakiety o różnej grubości
jedna długość pasuje do wielu grubości
gwint na końcu, pod łbem część gładka
dla l ≤ 125 mm
połączenia zakładkowe; zastosowania w uchach według projektu
gładka część w płaszczyźnie styku
Przykład: M12 × 80 wg DIN 931 ma gwint b = 2 × 12 + 6 = 30 mm, więc część gładka pod łbem ma ok. 50 mm. Ta sama śruba wg DIN 933 ma gwint na całych 80 mm.
Sprawdź nośność w tablicy
nośność na ścinanie · 1 płaszczyzna · kl. 8.8
Gdy śruba przenosi ścinanie, liczy się przekrój w płaszczyźnie styku łączonych części. Jeżeli płaszczyzna wypada na gwincie, pracuje tylko przekrój czynny gwintu As; jeżeli na części gładkiej — pełny przekrój trzpienia. Eurokod 3 (PN-EN 1993-1-8) liczy nośność obliczeniową jednej płaszczyzny ścinania wzorem Fv,Rd = αv · fub · A / γM2.
| Gwint | As gwint [mm²] | A trzpień [mm²] | Fv,Rd w gwincie | Fv,Rd w trzpieniu | Różnica |
|---|---|---|---|---|---|
| M10 | 58,0 | 78,5 | 22,3 kN | 30,2 kN | +35 % |
| M12 | 84,3 | 113 | 32,4 kN | 43,4 kN | +34 % |
| M16 | 157 | 201 | 60,3 kN | 77,2 kN | +28 % |
| M20 | 245 | 314 | 94,1 kN | 120,6 kN | +28 % |
| M24 | 353 | 452 | 135,6 kN | 173,7 kN | +28 % |
Różnica wynika wprost z pola przekroju: przekrój czynny gwintu As jest o mniej więcej jedną czwartą mniejszy niż przekrój trzpienia. W przyjętym przykładzie M12 klasy 8.8 wartości dla jednej płaszczyzny wynoszą 32,4 kN i 43,4 kN. To porównanie ścinania śruby przy założeniach z podpisu, nie gotowa nośność całego złącza. Osobno sprawdza się m.in. docisk do ścianek otworu, łączone części i ewentualne równoczesne rozciąganie.
Rozstrzygnij: rozciąganie czy ścinanie
zasada warsztatowa, nie wymóg normy
Rodzaj pracy — która norma
- obierozciąganiepo dobraniu geometrii
- 931ścinaniezakładka
- 933zmiennypakiet
- projektsworzeńśruba nie zastępuje automatycznie sworznia
norma / rodzaj pracy
Rodzaj połączenia — wybór normy
- śruba głównie rozciąganaobie po sprawdzeniu
- ścinanie, płaszczyzna na trzpieniuDIN 931
- pakiet o zmiennej grubościDIN 933
- pakiet stały, znanydobierz l i b
- krótka śruba, l niewiele większe od bsprawdź rzeczywisty gwint
b = 2d + 6 mm dla l ≤ 125 mm — porównaj z grubością pakietu
Nośność na ścinanie, kl. 8.8 — kN
| Płaszczyzna | gwint | trzpień | różnica |
|---|---|---|---|
| M12 · 1 płaszczyzna | 32,4 | 43,4 | +34 % |
| M12 · 2 płaszczyzny | 64,8 | 86,8 | +34 % |
| M16 · 1 płaszczyzna | 60,3 | 77,2 | +28 % |
| M20 · 1 płaszczyzna | 94,1 | 120,6 | +28 % |
wg PN-EN 1993-1-8, γM2 = 1,25
Wskazanie inżynierskie
dobór długości DIN 931 do połączenia na ścinanie
Sprawdź dwa położenia: płaszczyzna ścinania powinna znaleźć się w wymaganym przekroju, a nakrętka musi wejść na pełny gwint i docisnąć pakiet przed dojściem do części gładkiej. Przybliżenie l − b pomaga wstępnie dobrać długość; wybieg gwintu i tolerancje wymagają sprawdzenia dla konkretnego wykonania.
- Przykład: blacha 20 mm pod łbem, podkładka 3 mm, druga blacha 15 mm, nakrętka M16 (ok. 13–15 mm). M16 × 70 wg DIN 931 ma b = 38 mm, więc część gładka to 32 mm — więcej niż 23 mm pod łbem. Płaszczyzna styku jest na trzpieniu.
- Gwint pełny ułatwia dopasowanie do różnych grubości pakietu. Nie wyklucza zastosowania przy ścinaniu, lecz obliczenie musi uwzględniać właściwy przekrój i pozostałe warunki połączenia.
- W konstrukcjach budowlanych stosuje się zestawy wg PN-EN 15048 (niesprężane) lub PN-EN 14399 (sprężane), które mają własne długości gwintu i procedury montażu — ten wybór ich nie dotyczy.
Przykład geometryczny: DIN 931 M16 × 70
b = 38 mm · część gładka około 32 mm
Wskazanie inżynierskie
sprawdzenie położenia, nie obliczenie całego złącza
W innym pakiecie ta sama śruba może ustawić gwint w płaszczyźnie ścinania albo oprzeć nakrętkę o część gładką. Nie wybieraj długości na podstawie samego oznaczenia M16.
| Miejsce mierzone od spodu łba | W tym przykładzie | Co sprawdzić |
|---|---|---|
| Płaszczyzna między blachami | 3 mm podkładki + 20 mm blachy = 23 mm | 23 mm wypada przed przybliżonym końcem części gładkiej 32 mm. |
| Początek nakrętki | 3 + 20 + 15 = 38 mm | Nakrętka zaczyna się za przejściem do gwintu; sprawdź wybieg i tolerancje. |
| Koniec śruby | l = 70 mm | Uwzględnij wysokość nakrętki, pozostałe podkładki oraz wymagane wystawanie gwintu. |
Co sprawdzić przy zamówieniu
DIN 933 ≙ ISO 4017 · DIN 931 ≙ ISO 4014
- Norma, nie tylko wymiar. „M12 × 80 8.8” nie mówi, czy gwint jest pełny. Podaj DIN 933 albo DIN 931 — albo ich odpowiedniki ISO 4017 i ISO 4014.
- Krótkie długości. Gdy l jest niewiele większe od b, DIN 931 praktycznie nie ma części gładkiej; w wielu katalogach krótkie długości występują tylko jako DIN 933.
- Klucz. Odpowiedniki ISO mają inny rozmiar klucza dla M10, M12, M14 i M22 — szczegóły w artykule Normy DIN i ISO.
Z katalogu
produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto
- DIN 933 · 281 wariantówŚruba z łbem sześciokątnym DIN 933, kl. 8.8, ocynk białyod 25,18 złbrutto/opak
- DIN 931 · 114 wariantówŚruba z łbem sześciokątnym DIN 931, kl. 10.9, cynk płatkowyod 68,50 złbrutto/opak
- DIN 934 · 54 wariantyNakrętka sześciokątna DIN 934, kl. 8, ocynk białyod 6,85 złbrutto/opak
- DIN 933 · 34 wariantyŚruba maszynowa DIN933od 8,00 złbrutto/kg
- DIN 931 · 1 wariantŚruba z łbem sześciokątnym DIN 931, stal kwasoodporna A4-70od 282,31 złbrutto/opak
- DIN 934 · 7 wariantówNakrętka sześciokątna DIN934od 6,15 złbrutto/kg
- DIN 933 · 147 wariantówŚruba z łbem sześciokątnym DIN 933, kl. 10.9, bez powłokiod 34,28 złbrutto/opak
- DIN 931 · 81 wariantówŚruba z łbem sześciokątnym DIN 931, kl. 12.9, bez powłokiod 55,45 złbrutto/opak
Źródła i dokumentacja
Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.
- 1.
DIN 931 / ISO 4014 / DIN 933 / ISO 4017
DIN
Długość gwintu i wymiary śrub z gwintem częściowym i pełnym.
- 2.
- 3.
EN 1993-1-8
CEN / krajowe jednostki normalizacyjne
Tablica 3.4: obliczenia nośności na ścinanie zastosowane w przykładach.
Czytaj dalej
Poradniki · 54 artykuły- Normy8 minNormy DIN i ISO: dlaczego ta sama śruba ma dwa numery
- Normy7 minDIN 933 a ISO 4017 — czym się różnią i czy są zamienne
- Normy6 minDIN 912 a ISO 4762 — czy to ta sama śruba imbusowa?