Świat Śrub

Poradniki · Normy · DIN 933 · DIN 931 · 18.10.2026

Normy DIN i ISO: dlaczego ta sama śruba ma dwa numery

Numer DIN i wskazywany odpowiednik ISO nie gwarantują identycznych wymiarów ani zamienności. Przykładowo M12 DIN 933 ma klucz 19 mm, a ISO 4017 — 18 mm. Przy innych parach zmieniają się wysokość, nośność albo zakres gwintu. Porównuj konkretną parę i wymagania dokumentacji; nie wszystkie normy DIN zostały wycofane.

Opracowanie: specjaliści Świata Śrub · Źródła i zasady redakcyjne

Przykład: dwa klucze przy jednym połączeniu M12

przykład i kontrola przed zakupem

Przykład i kontrola

wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany

Śruba ISO 4017 M12 ma klucz 18 mm, a nakrętka DIN 934 M12 — 19 mm. Gwint może pasować, lecz zestaw wymaga dwóch narzędzi. Po zmianie nakrętki na ISO 4032 sprawdź także jej wysokość i długość śruby, a nie sam klucz.

  • Odczytaj numer i wydanie normy wymagane w dokumentacji.
  • Sprawdź tabelę konkretnej pary; DIN 603 i ISO 8678 nie są prostymi odpowiednikami.
  • Uzgodnij klasę, materiał i powłokę niezależnie od zgodności wymiarów.

Skąd dwa numery

DIN · EN ISO · PN-EN ISO

Dla wielu popularnych rodzin starszą normę DIN zastąpiła EN ISO (w Polsce PN-EN ISO), ale status sprawdza się dla konkretnego numeru i wydania. Istnieją także aktualne normy DIN bez takiego następcy. W praktyce DIN pozostaje językiem handlu: indeksy magazynowe, katalogi i zamówienia posługują się numerami DIN, a producenci wybijają na opakowaniach oba. Ten katalog robi to samo — nazwa produktu zawiera numer DIN, a norma ISO figuruje jako norma powiązana.

Problem w tym, że „odpowiednik” nie zawsze znaczy „identyczny”. Przy przenoszeniu do ISO część wymiarów zmieniono, żeby ujednolicić szereg — najbardziej odczuwalnie rozmiar klucza. Dwie śruby z różnych partii, DIN i ISO, mogą wymagać dwóch różnych kluczy.

Rozmiar klucza: cztery średnice, w których DIN i ISO się różnią

M10 · M12 · M14 · M22

Dla śrub z łbem sześciokątnym (DIN 933/931 ↔ ISO 4017/4014) i nakrętek (DIN 934 ↔ ISO 4032) różnica dotyczy dokładnie czterech średnic:

Gwints wg DIN [mm]s wg ISO [mm]
M101716
M121918
M142221
M223234
s — rozmiar klucza (rozwartość łba). Dla pozostałych średnic (M3–M8, M16–M20, M24 i większych) rozmiar klucza jest wspólny, a pozostałe wymiary łba śruby są takie same. Nakrętki różnią się jeszcze wysokością: ISO 4032 jest wyższa od DIN 934. Uwaga na kierunek: przy M22 ISO jest większe, nie mniejsze. Wszystkie różnice rozmiar po rozmiarze: DIN 933 i ISO 4017, DIN 934 i ISO 4032.
DIN 933wymiary DIN
klucz M10 / M1217 / 19

rozmiar klucza s, mm

nakrętka M1210 mm

wysokość nakrętki DIN 934

ISO 4017wymiary ISO
klucz M10 / M1216 / 18

rozmiar klucza s, mm

nakrętka M1210,8 mm

wysokość nakrętki ISO 4032

Ta sama śruba M12 × 60 8.8 w dwóch wykonaniach: różni się klucz i wysokość nakrętki, nie gwint ani długość.

Skutek praktyczny: śruba M12 wg ISO 4017 pod klucz 18 w nasadce 19 ma luz, który przy wysokim momencie zaokrągli łeb; śruba DIN pod klucz 19 do nasadki 18 nie wejdzie. Dlatego w komplecie nasadek muszą być zarówno nasadki 16 i 17, jak i 18 i 19.

Nakrętki ISO 4032 są też nieco wyższe od DIN 934: M10 — 8 mm wg DIN i 8,4 mm wg ISO; M12 — 10 i 10,8 mm; M16 — 13 i 14,8 mm; M20 — 16 i 18 mm. Wyższa nakrętka to więcej zwojów przenoszących obciążenie, czyli większa nośność gwintu — ale też więcej miejsca i inna długość śruby wystającej za nakrętką.

Rysunek wymiarowy śruby z łbem sześciokątnym DIN 933 z oznaczeniami d, l, k, s
Rys. 1 · DIN 933 (≙ ISO 4017): d — gwint, l — długość, k — wysokość łba, s — rozmiar klucza. To s jest wymiarem, w którym DIN i ISO rozjeżdżają się przy M10, M12, M14 i M22.

Tabela odpowiedników

normy z tego katalogu

Poniżej normy, które faktycznie występują w tym katalogu, z ich odpowiednikami ISO. Kreska oznacza, że norma ISO nie istnieje albo różni się na tyle, że nie jest zamiennikiem.

DINISOElementRóżnice
DIN 933ISO 4017śruba z łbem 6-kt, gwint na całej długościs dla M10 / M12 / M14 / M22
DIN 931ISO 4014śruba z łbem 6-kt, gwint częściowys dla M10 / M12 / M14 / M22
DIN 960 / 961ISO 8765 / 8676śruba 6-kt, gwint drobnozwojny (częściowy / pełny)s jak wyżej
DIN 912ISO 4762śruba z łbem walcowym z gniazdem 6-ktwymiary zgodne
DIN 7984—śruba z gniazdem 6-kt, łeb obniżonybrak odpowiednika ISO
DIN 6912—śruba z gniazdem 6-kt, łeb obniżony z otworem prowadzącymbrak odpowiednika ISO
DIN 7991ISO 10642śruba z łbem stożkowym z gniazdem 6-ktdrobne różnice średnicy łba w części rozmiarów
—ISO 7380-1 / -2śruba z łbem półkulistym z gniazdem 6-kt / z kołnierzemnorma tylko ISO
DIN 913 / 914 / 915 / 916ISO 4026 / 4027 / 4028 / 4029wkręty dociskowe z gniazdem 6-kt: koniec płaski / stożkowy / czop / wgłębieniewymiary zgodne
DIN 603ISO 8677śruba zamkowa (łeb grzybkowy, podsadzenie kwadratowe)zbliżone; różnice wymiarów łba
DIN 6921—śruba z łbem 6-kt z kołnierzemzastąpiona przez EN 1665; ISO 4162 i 15071 mają inne wymiary kołnierza
DIN 7985ISO 7045wkręt z łbem walcowym soczewkowym, wgłębienie krzyżowełeb ISO węższy przy M3 i M5, inna głębokość wgłębienia — warunkowo zamienne
DIN 965ISO 7046-1wkręt z łbem stożkowym, wgłębienie krzyżowełeb ISO większy przy M3,5–M8, inna głębokość wgłębienia — warunkowo zamienne
DIN 934ISO 4032nakrętka 6-kts dla M10 / M12 / M14 / M22; ISO wyższa
DIN 439 BISO 4035nakrętka niska, sfazowanas jak wyżej
DIN 985ISO 10511nakrętka samohamowna z wkładką poliamidową, niskaISO niższa od M8 (M12: 10,23 zamiast 12 mm), klasy 04 / 05; s jak wyżej
DIN 982ISO 7040nakrętka samohamowna z wkładką poliamidową, wysokas jak wyżej
DIN 980 VISO 7042nakrętka samohamowna całometalowas jak wyżej
DIN 6923ISO 4161nakrętka 6-kt z kołnierzemwymiary zgodne w praktyce
DIN 1587—nakrętka kołpakowabrak odpowiednika ISO
DIN 125 AISO 7089podkładka okrągławymiary zgodne; ISO wymaga twardości 200 HV (lub 300 HV)
DIN 9021ISO 7093-1podkładka okrągła powiększonawymiary zgodne
DIN 127 B—podkładka sprężystanorma DIN wycofana bez zamiennika ISO; w handlu wciąż DIN 127
DIN 6798 A / J—podkładka wachlarzowa zewnętrzna / wewnętrznabrak odpowiednika ISO
DIN 471 / 472—pierścień osadczy zewnętrzny / wewnętrznybrak odpowiednika ISO
DIN 1481ISO 8752kołek sprężysty rozcięty, ciężkiwymiary zgodne
DIN 6325ISO 8734kołek walcowy hartowanywymiary zgodne
DIN 7ISO 2338kołek walcowy niehartowanywymiary zgodne
DIN 94ISO 1234zawleczkawymiary zgodne
DIN 976-1—pręt gwintowanybrak odpowiednika ISO
Tylko normy obecne w katalogu. Pełne wymiary każdej z nich są na karcie produktu; tabela mówi, czy zamiennik ISO istnieje i czym się różni.

Klasa dokładności A, B, C

wg ISO 4759-1

ISO 4759-1 dzieli elementy złączne na klasy dokładności wykonania. Śruby DIN 933/931 i ISO 4017/4014 to klasa A dla d ≤ M24 i l nie większego niż 10·d lub 150 mm (decyduje mniejsza z tych wartości) oraz B powyżej — tolerancje B są luźniejsze, ale to ta sama norma. Klasa C to osobne normy: ISO 4016 (DIN 601) i ISO 4018 (DIN 558), śruby „surowe” z szerszymi tolerancjami, tańsze, do konstrukcji, w których dokładność wymiarowa nie ma znaczenia.

Jak czytać pełne oznaczenie

norma · wymiar · klasa · powłoka

Pełne oznaczenie śruby w dokumentacji ma stałą kolejność: norma – gwint × długość – klasa – powłoka. Na przykład:

ISO 4017
geometria: śruba z łbem sześciokątnym, gwint na całej długości, klasa dokładności A (≙ DIN 933)
M8
gwint metryczny ISO o średnicy nominalnej 8 mm, skok zwykły 1,25 mm; skok drobny podaje się wprost, np. M8 × 1
40
długość nominalna l w mm — dla śrub z łbem sześciokątnym od powierzchni oporowej łba do końca trzpienia; dla łbów stożkowych wliczając łeb
8.8
klasa wytrzymałości wg ISO 898-1: Rm 800 MPa, Rp0,2 640 MPa; dla nierdzewnych w tym miejscu stoi np. A2-70
A2K
powłoka w zapisie kodowym z dawnego wydania ISO 4042, wciąż powszechnym w handlu: A — cynk galwaniczny, 2 — grubość 5 µm, K — wykończenie błyszczące z pasywacją niebieskawą (pełna tabela kodu w artykule Kod powłoki galwanicznej wg ISO 4042). W katalogu to wykonanie nosi skrót oc.B — nie mylić z oznaczeniem stali nierdzewnej A2
tZn · flZn
inne powłoki oznacza się analogicznie: tZn — cynk ogniowy wg ISO 10684; flZn — cynk płatkowy wg ISO 10683 (w katalogu: fl Zn), np. flZnnc-480h (bez Cr(VI), 480 h w obojętnej mgle solnej do pojawienia się korozji czerwonej)

Kolejność i skróty wg ISO 4017, ISO 898-1, ISO 4042

1
3 µm
2
5 µm
3
8 µm
4
12 µm

Cyfra w kodzie powłoki galwanicznej = minimalna grubość warstwy (dawny zapis ISO 4042)

Z katalogu

produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto

Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

  1. 1.

    Karty norm DIN, ISO, PN i AN

    Świat Śrub

    Karty danych katalogowych: wymiary, symbole i dostępne wykonania; nie są pełnym tekstem norm.

  2. 2.

    ISO 4759-1

    ISO

    Klasy dokładności i tolerancje wyrobów.

  3. 3.

    DIN / ISO — normy wyrobów wymienione w tabeli

    DIN

    Odpowiedniki i różnice wymiarowe trzeba sprawdzać dla konkretnej pary norm.

Czytaj dalej

Poradniki · 54 artykuły
Wszystkie artykuły

Bądź na bieżąco z ofertą

Nowe produkty, promocje i porady techniczne od Świata Śrub.

Szczegóły w Polityce prywatności.

Używamy plików cookies

Niezbędne pliki utrzymują koszyk oraz sesję logowania. Analityczne pomagają nam poprawiać katalog. Zgodę możesz zmienić w każdej chwili.