Poradniki · BHP · S3 · S1P · 18.10.2026
Oznaczenia obuwia roboczego: SB, S1, S1P, S3 i SR wg EN ISO 20345
Klasy obuwia bezpiecznego (EN ISO 20345) to drabina. SB ma podnosek 200 J, S1 dodaje zamkniętą piętę, właściwości antyelektrostatyczne i amortyzację pięty, S1P — wkładkę antyprzebiciową, S2 — wierzch ograniczający przenikanie wody, S3 — to, co S2, plus wkładkę i podeszwę z protektorem. Różnica między S1P a S3 to więc woda i podeszwa, nie wkładka.
Opracowanie: specjaliści Świata Śrub · Źródła i zasady redakcyjne
Przykład: S3 SRC i S3S SR
przykład i kontrola przed zakupem
Przykład i kontrola
wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
Najpierw odczytaj rok EN ISO 20345. SRC odnosi się do starszego zestawu prób poślizgu, a SR do innego badania w wydaniu 2022. S3S wskazuje niemetalową wkładkę badaną cieńszym gwoździem. Nie przepisuj nowych symboli na starszy model na podstawie samego materiału wkładki.
- Zapisz pełną klasę i dodatkowe symbole: np. FO, SR, WR lub ESD zgodnie z dokumentacją.
- S3 opisuje odporność wierzchu, a nie wodoodporność całego buta.
- Przymierz właściwy rozmiar z używanymi skarpetami i uwzględnij zgodność ewentualnej wkładki ortopedycznej.
Drabina klas: od SB do S7
wg EN ISO 20345:2022+A1:2024
Klasy obuwia roboczego z literą S opisuje norma EN ISO 20345 — obuwie bezpieczne. Wspólne dla wszystkich jest jedno: podnosek, który chroni palce przed uderzeniem o energii 200 J i ściskaniem siłą 15 kN. Reszta to zestawy wymagań dokładane szczebel po szczeblu. S1–S3, S6 i S7 dotyczą butów ze skóry i tkanin (klasa wykonania I), S4 i S5 — butów w całości z gumy lub tworzywa (klasa II), czyli np. kaloszy.
| Klasa | Co zawiera |
|---|---|
| SB | podnosek 200 J / 15 kN i wymagania podstawowe, w tym podstawowe badanie antypoślizgowe |
| S1 | SB + zamknięta pięta, A (antyelektrostatyczność), E (absorpcja energii w części piętowej) |
| S1P · S1PL · S1PS | S1 + wkładka antyprzebiciowa: P metalowa, PL lub PS niemetalowa |
| S2 | S1 + WPA: wierzch ograniczający przenikanie i wchłanianie wody |
| S3 · S3L · S3S | S2 + wkładka antyprzebiciowa + podeszwa z protektorem |
| S4 | wymagania S1 w bucie w całości z gumy lub tworzywa (klasa II) |
| S5 · S5L · S5S | S4 + wkładka antyprzebiciowa + podeszwa z protektorem |
| S6 | S2 + WR: wodoodporność całego buta, łącznie ze szwami |
| S7 · S7L · S7S | S3 + WR |
- P
- wkładka metalowa, badana gwoździem o średnicy 4,5 mm
- PL
- wkładka niemetalowa (tekstylna, kompozytowa), badana gwoździem 4,5 mm
- PS
- wkładka niemetalowa badana cieńszym gwoździem 3,0 mm — ostrzejsza próba
Wkładka antyprzebiciowa wg EN ISO 20345:2022
Wkładki P i PL badane są siłą 1100 N. Zmiana z 2022 r. polega na tym, że oznaczenie mówi wreszcie, z czego jest wkładka. W wydaniu z 2011 r. litera P obejmowała każdą wkładkę spełniającą próbę — dlatego w katalogu są półbuty i trzewiki S1P SRC (certyfikat wg 2011) z wkładką kevlarową, której nie wolno automatycznie przypisać PL lub PS bez badań według nowego wydania.
S1P czy S3 — porównanie
S1P a S3
Najpierw to, czego S1 nie ma: wkładki antyprzebiciowej. Ma ją dopiero S1P — i ma ją także S3. Te dwie klasy różnią się więc nie ochroną przed gwoździem, tylko wierzchem i podeszwą.
P, PL lub PS — oznaczona w klasie
bez wymagania WPA
bez wymogu protektora
jak w każdej klasie S
w klasie; S3L i S3S — niemetalowa
ogranicza przenikanie i wchłanianie wody
rzeźba bieżnika wymagana normą
jak w każdej klasie S
Wskazanie inżynierskie
typowy wybór, nie wymóg normy
S1P to zwykle but do pracy na sucho, w hali i magazynie: lżejszy, częściej z przewiewnym wierzchem z tkaniny lub siatki, także w wersji sandała. S3 wybiera się tam, gdzie jest woda, błoto i nierówny teren — na budowę i do pracy na zewnątrz. Jeżeli na stanowisku nie ma ryzyka przebicia podeszwy, wkładka nie jest konieczna; jeżeli jest — wkładka jest w obu klasach, a wybór rozstrzyga woda i podłoże.
Antypoślizg: SRA, SRB, SRC (2011) a SR (2022)
dwa wydania normy
| Oznaczenie | Wydanie | Badanie |
|---|---|---|
| SRA | 2011 | płytka ceramiczna + roztwór detergentu (NaLS) |
| SRB | 2011 | posadzka stalowa + gliceryna |
| SRC | 2011 | oba badania: SRA i SRB |
| bez symbolu | 2022 | płytka ceramiczna + NaLS — wymaganie podstawowe dla każdego buta |
| SR | 2022 | płytka ceramiczna + gliceryna — wymaganie dodatkowe |
| Ø | 2022 | badania nie wykonano, np. podeszwa z kolcami |
SR nie jest nową nazwą SRC. SRC łączyło ceramikę z detergentem i stal z gliceryną. Po 2022 r. ceramika z detergentem jest obowiązkowa dla wszystkich (bez symbolu), a SR to dodatkowa próba na ceramice z gliceryną. Badania na stali nie ma w żadnym z nowych oznaczeń, więc liter nie porównuje się jeden do jednego.
Starsze SRC i nowsze SR można spotkać równolegle. Rok normy, dokumentacja danego modelu i ważność jego oceny zgodności wymagają osobnego sprawdzenia; nie przyjmuj automatycznie, że każdy starszy certyfikat pozwala na sprzedaż przez pełne pięć lat. Zmiana normy nie oznacza też, że trzeba nadać nowe symbole już używanej parze butów.
W katalogu obie generacje mają osobne filtry: SRC, SRA i SR. Filtr klasy ochrony liczy oznaczenia z 2022 r. pod klasą bazową: S1PS i S1PL znajdziesz pod S1P, a S3S i S3L pod S3 — dokładne oznaczenie podajemy w nazwie produktu. Rozstrzyga oznaczenie na bucie i deklaracja zgodności w dokumentach produktu.
Dodatkowe symbole na języku buta
EN ISO 20345:2022
- A
- obuwie antyelektrostatyczne — odprowadza ładunek; zawarte w S1 i wyższych klasach
- E
- absorpcja energii w części piętowej; zawarta w S1 i wyższych klasach
- C
- obuwie częściowo przewodzące (dawniej: przewodzące)
- FO
- podeszwa odporna na olej napędowy; w wydaniu 2011 część klas S1–S5, od 2022 wymaganie dodatkowe — dlatego nowe buty mają FO w oznaczeniu
- WPA
- wierzch ograniczający przenikanie i wchłanianie wody; zastąpił WRU z 2011, zawarty w S2, S3, S6 i S7
- WR
- wodoodporność całego buta; zawarta w S6 i S7
- HRO
- podeszwa odporna na kontakt z gorącym podłożem
- HI · CI
- izolacja spodu buta od ciepła · od zimna
- M
- ochrona śródstopia
- AN
- ochrona kostki
- CR
- wierzch odporny na przecięcie
- SC
- nosek odporny na ścieranie — nowe badanie w 2022
- LG
- przyczepność na szczeblu drabiny — od 2022 dostępne dla każdego obuwia bezpiecznego
- ESD
- spoza EN ISO 20345: obuwie do stref ochrony elektroniki przed wyładowaniami, wg norm serii EN 61340; chroni wyrób, nie użytkownika
Symbole wg EN ISO 20345:2022; ESD wg serii EN 61340
Antyelektrostatyczne nie znaczy elektroizolacyjne. Symbol A ogranicza gromadzenie się ładunku na ciele, ale nie chroni przed porażeniem. Obuwie elektroizolacyjne do prac pod napięciem ma osobną normę, EN 50321-1, i osobne klasy.
Podnosek stalowy czy kompozytowy, wkładka stalowa czy tekstylna
materiał a wymaganie
Norma nie wymaga materiału, tylko wyniku. Podnosek stalowy i kompozytowy w bucie zgodnym z EN ISO 20345 muszą wytrzymać to samo: 200 J i 15 kN. Wkładkę norma rozróżnia — materiał i rodzaj próby widać w oznaczeniu (P, PL, PS). W katalogu filtrujesz po obu: podnosek kompozytowy lub stalowy, wkładka kevlarowa lub stalowa.
Wskazanie inżynierskie
cechy materiałów, nie wymóg normy
- Podnosek kompozytowy — lżejszy, niemagnetyczny, słabiej przewodzi zimno i ciepło; bywa grubszy, więc but ma pełniejszy nosek.
- Podnosek stalowy — cieńszy przy tej samej ochronie, zwykle tańszy; przy bramkach z wykrywaczem metalu daje sygnał.
- Wkładka tekstylna (PL, PS) — giętka, zwykle pokrywa całą powierzchnię podeszwy; PS przechodzi ostrzejszą próbę cienkim gwoździem kosztem sztywności.
- Wkładka stalowa (P) — sztywna, o odporności potwierdzonej określoną próbą, nie obejmuje zwykle samego brzegu podeszwy.
Jaką klasę do jakiej pracy
praktyka, nie wymóg normy
Wskazanie inżynierskie
punkt wyjścia; o klasie decyduje ocena ryzyka
Norma definiuje klasy, a nie stanowiska. Poniższe przyporządkowania to praktyka zakupowa, którą trzeba zestawić z oceną ryzyka na konkretnym stanowisku.
- Magazyn, sucha hala — S1 lub S1P, z SR: półbuty i buty S1P.
- Warsztat, olej na posadzce — S1P lub S3 z FO i SR.
- Budowa — S3 (także S3L, S3S) z SR: trzewiki S3.
- Cały dzień na zewnątrz, w mokrym — S3; przy stałym kontakcie z wodą S7, które ma wodoodporność całego buta.
- Lato, hala — sandały S1P lub S1PS.
- Błoto, woda powyżej kostki — kalosze S5.
- Bez ryzyka urazu palców — obuwie zawodowe bez podnoska, klasy O1–O3 wg EN ISO 20347.
Bezpieczne, ochronne, zawodowe: trzy normy
EN ISO 20345 · 20346 · 20347
- EN ISO 20345
- obuwie bezpieczne: podnosek 200 J / 15 kN; klasy SB i S1–S7
- EN ISO 20346
- obuwie ochronne: podnosek 100 J / 10 kN; własne klasy
- EN ISO 20347
- obuwie zawodowe: bez podnoska ochronnego; klasy OB i O1–O7
Zakres trzech norm obuwia ŚOI
Klasy obuwia zawodowego zbudowano tak samo jak klasy S, tylko bez podnoska: OB to wymagania podstawowe (dopuszczalna otwarta pięta), O1 dodaje zamkniętą piętę, A i E, O2 — WPA, O3 — wkładkę antyprzebiciową i podeszwę z protektorem. W handlu, także w nazwach w naszym katalogu, „ochronne” bywa używane zamiennie z „bezpieczne”. O normie mówi litera klasy: S to EN ISO 20345, O to EN ISO 20347 — np. półbuty O1 FO SR to obuwie zawodowe bez podnoska, mimo słowa „ochronne” w nazwie.
Jak czytać etykietę: dwa trzewiki S3 z katalogu
2011 i 2022 obok siebie

Zanim przeczytasz litery, sprawdź numer normy z rokiem wydania — na etykiecie, w opisie albo w deklaracji zgodności. Rok mówi, według której tabeli czytać resztę: to samo „S3” z 2011 i z 2022 r. ma inaczej nazwane badanie wierzchu (WRU i WPA), inny antypoślizg i inny status odporności na olej. Wydanie 2022 wymaga też, by na bucie była nazwa i adres producenta oraz co najmniej rok i miesiąc produkcji.
zamknięta pięta, A, E, wierzch WRU, wkładka, protektor
ceramika z detergentem i stal z gliceryną
odporność na olej zawarta w klasie, bez osobnego symbolu
w opisie: stalowa, próba 1100 N
zamknięta pięta, A, E, wierzch WPA, wkładka, protektor
ceramika z detergentem (podstawa) i ceramika z gliceryną
odporność na olej — teraz wymaganie dodatkowe, z symbolem
brak L/S przy S3 = wkładka metalowa
Z katalogu
produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto
- 7 wariantówGREVEN trzewiki ochronne wysokie S3L SR czarneod 209,89 złbrutto/szt
- 7 wariantówSCHILL sandały ochronne S1PS SR FO czarneod 119,93 złbrutto/kpl
- 13 wariantówZORGE trzewiki bezpieczne S3 SR FO, czarneod 85,95 złbrutto/szt
- 7 wariantówNAAB półbuty ochronne S1P SRC ciemnoszareod 105,94 złbrutto/kpl
- 7 wariantówLABER sandały ochronne S1P SRC granatoweod 72,26 złbrutto/kpl
- 13 wariantówZORGE półbuty bezpieczne S3 SRC, czarneod 83,95 złbrutto/szt
- 7 wariantówWARNOW półbuty ochronne RIPSTOP S1PL SR FO czarno/niebieskieod 174,89 złbrutto/kpl
- 7 wariantówPAGLAU sandały ochronne LACE SYSTEM S1PS SR FO czarno/zieloneod 146,06 złbrutto/kpl
Źródła i dokumentacja
Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.
- 1.
Safety Footwear — catalogue 2024
uvex
Oznaczenia EN ISO 20345:2022 i różnice P, PL, PS, SR oraz przykładowa etykieta.
- 2.
Rozporządzenie (UE) 2016/425 w sprawie ŚOI
Unia Europejska / EUR-Lex
Obowiązki producenta, ocena zgodności i dokumentacja; załącznik V: certyfikat badania typu UE i jego przegląd.
- 3.
Update of EN ISO 20345:2011 (2023)
TÜV Rheinland LGA Products
Zmiany w wydaniu 2022: poślizg, przebicie, WPA, SC, LG i nowe klasy.
- 4.
EN ISO 20345:2022 + A1:2024
CEN / krajowe jednostki normalizacyjne
Oznaczenia i wymagania obuwia bezpiecznego.
- 5.
ISO 20345:2022
Safety Jogger
Porównanie oznaczeń poprzedniego i nowego wydania.
Czytaj dalej
Poradniki · 54 artykuły- BHP6 minOznaczenia BHP: normy na rękawicach, butach, odzieży i okularach
- BHP7 minEN 388: jak czytać oznaczenia rękawic (np. 4X42C)
- BHP5 minOchronniki słuchu: co znaczy SNR i H, M, L (EN 352)

