EN 388: jak czytać oznaczenia rękawic (np. 4X42C)

Kolejność znaków jest stała: najpierw cztery badania znane z poprzedniej wersji normy, potem wynik badania przecięcia wg EN ISO 13997 (litera), na końcu — tylko jeśli producent deklaruje ochronę przed uderzeniem — litera P. Poziom 0 oznacza wynik poniżej progu poziomu 1, X — że badania nie wykonano albo metoda nie nadawała się do tego materiału.

Przesuń schemat w poziomie, aby zobaczyć całość.

Otwórz ilustrację w pełnym rozmiarze

Drugi przykład pochodzi z rękawic Vechte powlekanych nitrylem: dobra odporność na ścieranie, niska na przecięcie i przekłucie — typowy profil cienkiej rękawicy montażowej. Dla porównania rękawice antyprzecięciowe Fuhse z włóknem HPPE mają kod 4443C, rękawice Nagold powlekane poliuretanem — 4131X, a skórzane Leine typu canadian — 3243X. Na karcie produktu te same wyniki znajdziesz w danych technicznych jako osobne pola: odporność na ścieranie, przecięcie, rozdarcie, przekłucie i „przecięcie ISO”, czyli wynik TDM.

Każde badanie ma własną skalę i własną jednostkę. Ścieranie liczy się w cyklach tarcia papierem ściernym do przetarcia próbki, rozdarcie i przekłucie — w niutonach siły, Coup — w indeksie względem tkaniny wzorcowej, TDM — w niutonach siły, przy której ostrze przecina materiał na drodze 20 mm. Próbki do czterech podstawowych badań pobiera się z części chwytnej, czyli z wnętrza dłoni.

Uderzenie bada się metodą z normy rękawic motocyklowych EN 13594: przy energii 5 J siła przeniesiona przez rękawicę nie może przekroczyć 9 kN w żadnym pojedynczym uderzeniu, a średnio 7 kN. Spełnienie wymagań daje literę P na szóstym miejscu. Bada się obszary, dla których producent deklaruje ochronę; palców — ze względów technicznych — nie.

Metoda Coup to okrągłe ostrze przesuwane w przód i w tył po próbce pod stałym naciskiem; wynik liczy się względem tkaniny wzorcowej, badanej przed rękawicą i po niej tym samym ostrzem. Materiały o wysokiej odporności na przecięcie, zwłaszcza przędze z włóknem szklanym lub stalowym, tępią to ostrze. Norma traktuje to jako tępienie, gdy druga próbka wzorcowa wymaga co najmniej trzy razy więcej cykli niż pierwsza. Wtedy wynik Coup jest nieważny, w drugim polu wpisuje się X, a wiążący staje się wynik TDM — litera na piątym miejscu.

Jeśli materiał ostrza nie tępi, wynik Coup jest ważny, a TDM można zbadać dodatkowo. Stąd kody z cyfrą i literą jednocześnie, jak 4443C rękawic Fuhse. Norma zastrzega, że między skalą Coup a skalą TDM nie ma korelacji: „4” w drugim polu nie przelicza się na żadną literę i odwrotnie.

EN 388:2003 znała tylko cztery badania i jedną metodę przecięcia, dlatego jej kod ma cztery cyfry, np. 4443. Wydanie z 2016 r. dodało badanie przecięcia wg EN ISO 13997 (litera A–F), badanie uderzenia (P) i regułę tępienia ostrza, a w badaniu ścierania doprecyzowało procedurę, m.in. rodzaj papieru ściernego. Obowiązujący tekst to EN 388:2016+A1:2018.

Rękawice z czterocyfrowym kodem nadal bywają w magazynach i w użyciu. Ich trzecia i czwarta cyfra (rozdarcie, przekłucie) mają tę samą skalę co dziś, ale drugiej cyfry ze starego kodu nie porównuj z literą TDM z nowego — norma wprost wyklucza korelację tych metod.

Przykład porównania: 4X42C i 4443C mają ten sam poziom TDM C. Cyfra 4 w drugim kodzie nie oznacza wyższego poziomu TDM od X w pierwszym. Różnią się też wynikami przekłucia (2 i 3), a o przydatności do zadania rozstrzygają wymagania dla wszystkich istotnych zagrożeń. Kod nie podaje czasu bezpiecznej pracy ani ochrony przed każdym ostrzem.

Przy zakupie sprawdź pełny kod, nazwę i wariant produktu, instrukcję użytkowania oraz deklarację zgodności. Szerszy proces doboru opisujemy w poradniku jakie rękawice robocze wybrać.

EN 388 dotyczy wyłącznie zagrożeń mechanicznych. Inne ryzyka mają własne normy i własne piktogramy, często umieszczane obok młotka na tej samej rękawicy:

• Chemikalia i mikroorganizmy — EN ISO 374-1. Rękawica powlekana nitrylem z kodem EN 388 nie jest przez to rękawicą chemoodporną.
• Ciepło i ogień — EN 407 (kontakt z gorącą powierzchnią, ciepło promieniowania, płomień, odpryski metalu).
• Zimno — EN 511 (zimno konwekcyjne i kontaktowe).
• Drgania — EN ISO 10819: mierzy, ile drgań przechodzi z uchwytu narzędzia przez rękawicę do dłoni. O tym, że rękawica ją spełnia, mówi oznaczenie EN ISO 10819 w deklaracji zgodności, a nie sama nazwa „antywibracyjna”.
• Spawanie — EN 12477, która łączy wymagania EN 388 i EN 407, np. rękawice spawalnicze Kandel z kodem EN 388 4243X i deklaracją EN 12477 typ A.
• Wymagania ogólne — EN ISO 21420:2020 (dawniej EN 420): budowa, nieszkodliwość materiałów, rozmiary, oznakowanie. Nie ocenia ochrony, dlatego stosuje się ją zawsze razem z normą szczegółową. W filtrach katalogu: EN ISO 21420 (dawniej EN 420).

EN ISO 21420 przypisuje rozmiarom 6–11 obwód i długość dłoni. Liczba na rękawicy to rozmiar dłoni, do której rękawica jest przeznaczona, nie wymiar samej rękawicy.