Poradniki · BHP · Nitryl · Lateks · 18.10.2026
Jakie rękawice robocze wybrać: nitryl, lateks, poliuretan czy skóra
Najpierw dobierz rękawice do zagrożenia i wymaganych wyników badań, potem do chwytu oraz dopasowania. Nitryl, lateks, poliuretan i skóra mają różne zastosowania, lecz sam materiał nie określa odporności konkretnego modelu. Chwyt olejonej części nie jest tym samym co ochrona przed substancją chemiczną. Normy, rozmiar i instrukcję czytaj łącznie.
Opracowanie: specjaliści Świata Śrub · Źródła i zasady redakcyjne
Przykład: chwyt olejonej części a kontakt z rozpuszczalnikiem
przykład i kontrola przed zakupem
Przykład i kontrola
wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany
Nitrylowa powłoka może pomagać w chwycie olejonego elementu, lecz nie dowodzi ochrony przed rozpuszczalnikiem. Dla substancji chemicznej potrzebne są dane przenikania i degradacji konkretnego modelu przy właściwym stężeniu i czasie kontaktu.
- Wybierz wymagane poziomy EN 388 z oceny zagrożeń mechanicznych.
- Sprawdź zasięg powłoki i dopasowanie rozmiaru; odsłonięty grzbiet przepuszcza ciecz.
- Do chemikaliów korzystaj z tabel odporności producenta, nie z samej nazwy materiału.
Z czego składa się rękawica powlekana
wkład · powłoka · zasięg
Większość rękawic roboczych w katalogu to rękawice powlekane: dzianinowy wkład z poliestru lub poliamidu (w rękawicach antyprzecięciowych — z przędzy HPPE) zanurzony w nitrylu, lateksie albo poliuretanie. Od wkładu zależy wygoda i czucie palców, od powłoki — chwyt i to, czy rękawica znosi olej i wodę.
Trzecia zmienna to zasięg powłoki. Powłoka na dłoni i opuszkach zostawia grzbiet z odkrytej dzianiny: rękawica oddycha, ale ciecz przenika przez grzbiet. Pełna powłoka obejmuje też grzbiet, ale jej szczelność i odporność wymagają potwierdzenia w danych modelu; ogranicza też przewiewność. Wersje 3/4, jak Fils z nitrylem piankowym, leżą pośrodku.
Liczba 13 albo 15 w opisie to uiglenie (gauge) dzianiny. Im wyższa liczba, tym drobniejszy splot i cieńsza rękawica: lepsze czucie palców, mniej amortyzacji. Uiglenie 7–10 mają grube rękawice do ciężkich materiałów, 13–15 — typowe rękawice montażowe, 18 i więcej — najcieńsze, do precyzyjnej pracy. W katalogu przeważa 13, rękawice GRIP mają 15.
Rękawica powlekana to materiał eksploatacyjny, dlatego większość modeli w katalogu jest też w opakowaniach po 12 par, np. Vechte, Jagst i Uller.
Nitryl, lateks, poliuretan — porównanie
cechy materiałów wg producentów
dobrze znosi oleje i smary — powłoka do warsztatu i obróbki
najlepiej w wersji piankowej — wykończenia niżej
sztywniejszy od lateksu
dla osób uczulonych na lateks naturalny
słabo znosi oleje i chemikalia
zwłaszcza w wersji karbowanej
dobrze układa się na dłoni
lateks naturalny może uczulać
nie do pracy w oleju ani na mokro
cienka powłoka, najlepsze czucie palców
lekka, przewiewna rękawica na całą zmianę
materiał syntetyczny
Ten sam materiał występuje w kilku wykończeniach i to one zmieniają chwyt najbardziej:
- gładka
- jednolita, zamknięta powłoka — sztywniejsza od piankowej
- piankowa
- miększa i bardziej giętka od gładkiej; mikropory w powłoce odprowadzają olej z powierzchni chwytu — na sucho i w oleju, np. Fils
Wykończenia powłok wg danych producentów rękawic
Odporności na ścieranie, rozdarcie i przekłucie nie porównuj po materiale, tylko po kodzie EN 388 konkretnego modelu. Rękawice poliuretanowe w katalogu mają w ścieraniu zarówno poziom 1 — Touch — jak i 4 — Mulde. Jak czytać kod znak po znaku, wyjaśnia artykuł EN 388: oznaczenia rękawic.
Nitryl czy lateks?
olej a woda

Odpowiedź zależy od tego, co jest na rękach. Olej, smar, paliwo — nitryl: lateks naturalny słabo znosi oleje i szybciej się w nich niszczy. Woda, mokre materiały, praca na zewnątrz — lateks karbowany. Gdy oba warunki występują naraz, wygrywa nitryl, najlepiej z pianki, która trzyma także mokre elementy. Poliuretan wybiera się nie do konkretnej cieczy, tylko do pracy, w której liczy się czucie palców.
Wskazanie inżynierskie
dobór powłoki do warunków — praktyka, nie wymóg normy
- Olej, smar, warsztat — nitryl piankowy lub z mikropianki: rękawice powlekane nitrylem, np. Bode z mikropianką nitrylową.
- Olej dochodzi do grzbietu dłoni — powłoka 3/4 albo pełna, nie sama dłoń.
- Budowa, mokro, przenoszenie materiałów — lateks karbowany: rękawice powlekane lateksem, np. Uller.
- Montaż drobnych elementów, magazyn, pakowanie na sucho — poliuretan: rękawice powlekane poliuretanem.
- Uczulenie na lateks: sprawdź deklarowany skład całego modelu i wskazania medycyny pracy. Sama nazwa powłoki nie wyklucza innych składników uczulających.
- Ostre krawędzie, blacha, szkło — powłoka nie wystarczy; liczy się wkład z przędzy odpornej na przecięcie i litera TDM w kodzie: rękawice antyprzecięciowe.
Rękawice skórzane: bydlęca, kozia, świńska
cechy skór wg producentów
Rękawica skórzana nie ma powłoki — chroni sama skóra. Wybiera się ją do ciężkich prac: zbrojenia, drewna, kamienia, przenoszenia materiałów o ostrych krawędziach, a w odmianie spawalniczej — do spawania. Rodzaj skóry decyduje o czuciu palców i o tym, jak rękawica znosi wilgoć.
- bydlęca
- skóra rękawic do ciężkich prac, zwykle w kroju canadian — np. Leine z najwyższym w katalogu wynikiem rozdarcia i przekłucia (EN 388 3243X)
- kozia
- miękka dzięki naturalnej lanolinie, daje najlepsze czucie palców — do montażu: Kinzig Driver, Stor
- świńska
- najbardziej przewiewna, po zamoczeniu wysycha miękka — Broitz
- licowa · dwoinowa
- lico to zewnętrzna, gładka warstwa skóry; dwoina — warstwa spod lica, szorstka, bez naturalnego lica i słabsza od niego
Cechy skór wg poradników producentów rękawic; kody z katalogu
Rękawice nitrylowe jednorazowe to inna rękawica
EN ISO 374
Jednorazowa rękawica nitrylowa nie ma dzianinowego wkładu — to cienka rękawica z samego nitrylu. W katalogu są dwa takie modele: Wenne i Wussow z fakturą diamentową. Ich opisy podają EN ISO 374-1 typ B (chemikalia) i EN ISO 374-5 (mikroorganizmy), dlatego mają kategorię ŚOI III. Przed jaką substancją i jak długo chronią, mówi instrukcja konkretnego modelu, nie sam napis „nitryl”.
Wskazanie inżynierskie
rękawica jednorazowa a powlekana
Cienka rękawica jednorazowa nie zastępuje rękawicy powlekanej przy pracach mechanicznych. I odwrotnie — rękawica powlekana nitrylem z samym kodem EN 388 nie jest rękawicą chemoodporną: bez odpowiedniej deklaracji nie zakładaj potwierdzonej ochrony chemicznej, a przy powłoce na samej dłoni ciecz przechodzi przez dzianinę na grzbiecie.
Rękawice ocieplane a ochrona przed zimnem
EN 511
Ocieplane rękawice w katalogu to lateks karbowany na dzianinie z pętelką od wewnątrz, np. Zicher i Lyck. Ich deklaracje obejmują EN 388, ale żadna nie podaje EN 511 — normy rękawic chroniących przed zimnem konwekcyjnym i kontaktowym.
Wskazanie inżynierskie
ocieplenie a norma
Ocieplenie bez EN 511 to komfort pracy w chłodzie — na rusztowaniu, w magazynie nieogrzewanym, przy rozładunku zimą. Do pracy w mrozie, przy chłodniach i przy chwytaniu bardzo zimnych przedmiotów szukaj EN 511 w oznaczeniu i w deklaracji zgodności.
Co gwarantuje każda rękawica: EN ISO 21420
wymagania ogólne, dawniej EN 420
EN ISO 21420 opisuje wymagania ogólne rękawic ochronnych — wymagania ogólne co do budowy, rozmiarów, oznakowania i nieszkodliwości materiałów. Ta norma nie mówi, przed czym rękawica chroni, ale ogranicza to, co może być w samym materiale. Przy wyborze powłoki i skóry liczą się trzy wymagania:
- pH 3,5–9,5
- odczyn każdego materiału rękawicy, badanego osobno
- Cr VI < 3 mg/kg
- chrom sześciowartościowy w skórze — każdy rodzaj skóry badany osobno
- DMF < 1000 mg/kg
- dimetyloformamid we wszystkich materiałach z poliuretanu, także w powłokach PU
Wymagania nieszkodliwości wg EN ISO 21420:2020
W filtrach katalogu norma występuje jako EN ISO 21420 (dawniej EN 420). Ta sama norma przypisuje rozmiarom 6–11 obwód i długość dłoni — tabelę rozmiarów znajdziesz w artykule o EN 388. Ochronę opisują normy szczegółowe: EN 388 przed zagrożeniami mechanicznymi, EN ISO 374-1 przed chemikaliami, EN 407 przed ciepłem, EN 511 przed zimnem — ich piktogramy stoją na rękawicy obok siebie. Pozostałe oznaczenia ŚOI zebraliśmy w przewodniku po oznaczeniach BHP.
Z katalogu
produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto
- 4 wariantyBODE rękawice nylon/spandex powlekane nitrylem z mikropianki szare/czarneod 9,26 złbrutto/szt
- 8 wariantówDILL rękawice powlekane lateksem szare/niebieskieod 3,60 złbrutto/szt
- 3 wariantySELZ rękawice ogrodowe powlekane poliuretanem niebieskie (12 par/op.)od 22,37 złbrutto/opak
- 4 wariantySTOR rękawice skórzane mechaniczne (skóra kozia) czarno/niebieskieod 18,99 złbrutto/szt
- 4 wariantyGRIP Rekąwice powlekane pianką nitrylowąod 7,00 złbrutto/szt
- 3 wariantyLYCK ocieplane rękawice powlekane lateksem pomarańczoweod 3,20 złbrutto/szt
- 3 wariantySELZ rękawice ogrodowe powlekane poliuretanem niebieskieod 2,04 złbrutto/szt
- 4 wariantyLEINE rękawice skórzane Canadian (skóra bydlęca) niebieskieod 9,23 złbrutto/szt
Źródła i dokumentacja
Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.
- 1.
Wyszukiwarka rękawic odpornych na zagrożenia chemiczne
Delta Plus
Wybór według substancji i stężenia oraz danych przenikania i degradacji konkretnego modelu.
- 2.
Nitrile vs. Polyurethane vs. Latex: choosing the right glove coating
Delta Plus
Właściwości powłok i dobór do środowiska pracy.
- 3.
EN 388:2016 + A1:2018 — Protective gloves against mechanical risks
SATRA
Kolejność oznaczeń i metody badań odporności mechanicznej rękawic.
- 4.
EN ISO 21420:2020
CEN / krajowe jednostki normalizacyjne
Wymagania ogólne, w tym dotyczące materiałów rękawic.
Czytaj dalej
Poradniki · 54 artykuły- BHP7 minEN 388: jak czytać oznaczenia rękawic (np. 4X42C)
- BHP6 minOznaczenia BHP: normy na rękawicach, butach, odzieży i okularach
- BHP9 minOznaczenia obuwia roboczego: SB, S1, S1P, S3 i SR wg EN ISO 20345

