Świat Śrub

Poradniki · BHP · Nitryl · Lateks · 18.10.2026

Jakie rękawice robocze wybrać: nitryl, lateks, poliuretan czy skóra

Najpierw dobierz rękawice do zagrożenia i wymaganych wyników badań, potem do chwytu oraz dopasowania. Nitryl, lateks, poliuretan i skóra mają różne zastosowania, lecz sam materiał nie określa odporności konkretnego modelu. Chwyt olejonej części nie jest tym samym co ochrona przed substancją chemiczną. Normy, rozmiar i instrukcję czytaj łącznie.

Opracowanie: specjaliści Świata Śrub · Źródła i zasady redakcyjne

Przykład: chwyt olejonej części a kontakt z rozpuszczalnikiem

przykład i kontrola przed zakupem

Przykład i kontrola

wskazówki doboru, nie zatwierdzenie zamiany

Nitrylowa powłoka może pomagać w chwycie olejonego elementu, lecz nie dowodzi ochrony przed rozpuszczalnikiem. Dla substancji chemicznej potrzebne są dane przenikania i degradacji konkretnego modelu przy właściwym stężeniu i czasie kontaktu.

  • Wybierz wymagane poziomy EN 388 z oceny zagrożeń mechanicznych.
  • Sprawdź zasięg powłoki i dopasowanie rozmiaru; odsłonięty grzbiet przepuszcza ciecz.
  • Do chemikaliów korzystaj z tabel odporności producenta, nie z samej nazwy materiału.

Z czego składa się rękawica powlekana

wkład · powłoka · zasięg

Większość rękawic roboczych w katalogu to rękawice powlekane: dzianinowy wkład z poliestru lub poliamidu (w rękawicach antyprzecięciowych — z przędzy HPPE) zanurzony w nitrylu, lateksie albo poliuretanie. Od wkładu zależy wygoda i czucie palców, od powłoki — chwyt i to, czy rękawica znosi olej i wodę.

Trzecia zmienna to zasięg powłoki. Powłoka na dłoni i opuszkach zostawia grzbiet z odkrytej dzianiny: rękawica oddycha, ale ciecz przenika przez grzbiet. Pełna powłoka obejmuje też grzbiet, ale jej szczelność i odporność wymagają potwierdzenia w danych modelu; ogranicza też przewiewność. Wersje 3/4, jak Fils z nitrylem piankowym, leżą pośrodku.

Liczba 13 albo 15 w opisie to uiglenie (gauge) dzianiny. Im wyższa liczba, tym drobniejszy splot i cieńsza rękawica: lepsze czucie palców, mniej amortyzacji. Uiglenie 7–10 mają grube rękawice do ciężkich materiałów, 13–15 — typowe rękawice montażowe, 18 i więcej — najcieńsze, do precyzyjnej pracy. W katalogu przeważa 13, rękawice GRIP mają 15.

Rękawica powlekana to materiał eksploatacyjny, dlatego większość modeli w katalogu jest też w opakowaniach po 12 par, np. Vechte, Jagst i Uller.

Nitryl, lateks, poliuretan — porównanie

cechy materiałów wg producentów

Nitrylkauczuk syntetyczny
olej i smartak

dobrze znosi oleje i smary — powłoka do warsztatu i obróbki

chwytw oleju

najlepiej w wersji piankowej — wykończenia niżej

elastycznośćśrednia

sztywniejszy od lateksu

alergiabez lateksu

dla osób uczulonych na lateks naturalny

Latekskauczuk naturalny
olej i smarnie

słabo znosi oleje i chemikalia

chwytmokro

zwłaszcza w wersji karbowanej

elastycznośćwysoka

dobrze układa się na dłoni

alergiauwaga

lateks naturalny może uczulać

PoliuretanPU
olej i smarnie

nie do pracy w oleju ani na mokro

chwytsucho

cienka powłoka, najlepsze czucie palców

elastycznośćwysoka

lekka, przewiewna rękawica na całą zmianę

alergiabez lateksu

materiał syntetyczny

Cechy materiałów powłok wg danych producentów rękawic — nie wymagania normy. Wyniki mechaniczne konkretnego modelu podaje jego kod EN 388.

Ten sam materiał występuje w kilku wykończeniach i to one zmieniają chwyt najbardziej:

gładka
jednolita, zamknięta powłoka — sztywniejsza od piankowej
piankowa
miększa i bardziej giętka od gładkiej; mikropory w powłoce odprowadzają olej z powierzchni chwytu — na sucho i w oleju, np. Fils
mikropianka
cieńsza od pianki, przewiewna i elastyczna — Bode, GRIP
karbowana
zmarszczki powłoki odprowadzają ciecz spod dłoni — chwyt na mokro i na sucho; w katalogu w lateksie, np. Uller, i w nitrylu — Vechte

Wykończenia powłok wg danych producentów rękawic

Odporności na ścieranie, rozdarcie i przekłucie nie porównuj po materiale, tylko po kodzie EN 388 konkretnego modelu. Rękawice poliuretanowe w katalogu mają w ścieraniu zarówno poziom 1 — Touch — jak i 4 — Mulde. Jak czytać kod znak po znaku, wyjaśnia artykuł EN 388: oznaczenia rękawic.

Nitryl czy lateks?

olej a woda

Rękawice Fils z niebiesko-czarną powłoką i szarym mankietem
Rys. 1 · Zdjęcie katalogowe: FILS rękawice powlekane 3/4 nitrylem piankowym niebieskie/szare/czarne. Fils z powłoką 3/4 — przykład zasięgu powłoki. Ochronę i skład potwierdź w instrukcji oraz deklaracji modelu.

Odpowiedź zależy od tego, co jest na rękach. Olej, smar, paliwo — nitryl: lateks naturalny słabo znosi oleje i szybciej się w nich niszczy. Woda, mokre materiały, praca na zewnątrz — lateks karbowany. Gdy oba warunki występują naraz, wygrywa nitryl, najlepiej z pianki, która trzyma także mokre elementy. Poliuretan wybiera się nie do konkretnej cieczy, tylko do pracy, w której liczy się czucie palców.

Wskazanie inżynierskie

dobór powłoki do warunków — praktyka, nie wymóg normy

Rękawice skórzane: bydlęca, kozia, świńska

cechy skór wg producentów

Rękawica skórzana nie ma powłoki — chroni sama skóra. Wybiera się ją do ciężkich prac: zbrojenia, drewna, kamienia, przenoszenia materiałów o ostrych krawędziach, a w odmianie spawalniczej — do spawania. Rodzaj skóry decyduje o czuciu palców i o tym, jak rękawica znosi wilgoć.

bydlęca
skóra rękawic do ciężkich prac, zwykle w kroju canadian — np. Leine z najwyższym w katalogu wynikiem rozdarcia i przekłucia (EN 388 3243X)
kozia
miękka dzięki naturalnej lanolinie, daje najlepsze czucie palców — do montażu: Kinzig Driver, Stor
świńska
najbardziej przewiewna, po zamoczeniu wysycha miękka — Broitz
licowa · dwoinowa
lico to zewnętrzna, gładka warstwa skóry; dwoina — warstwa spod lica, szorstka, bez naturalnego lica i słabsza od niego

Cechy skór wg poradników producentów rękawic; kody z katalogu

Rękawice nitrylowe jednorazowe to inna rękawica

EN ISO 374

Jednorazowa rękawica nitrylowa nie ma dzianinowego wkładu — to cienka rękawica z samego nitrylu. W katalogu są dwa takie modele: Wenne i Wussow z fakturą diamentową. Ich opisy podają EN ISO 374-1 typ B (chemikalia) i EN ISO 374-5 (mikroorganizmy), dlatego mają kategorię ŚOI III. Przed jaką substancją i jak długo chronią, mówi instrukcja konkretnego modelu, nie sam napis „nitryl”.

Wskazanie inżynierskie

rękawica jednorazowa a powlekana

Cienka rękawica jednorazowa nie zastępuje rękawicy powlekanej przy pracach mechanicznych. I odwrotnie — rękawica powlekana nitrylem z samym kodem EN 388 nie jest rękawicą chemoodporną: bez odpowiedniej deklaracji nie zakładaj potwierdzonej ochrony chemicznej, a przy powłoce na samej dłoni ciecz przechodzi przez dzianinę na grzbiecie.

Rękawice ocieplane a ochrona przed zimnem

EN 511

Ocieplane rękawice w katalogu to lateks karbowany na dzianinie z pętelką od wewnątrz, np. Zicher i Lyck. Ich deklaracje obejmują EN 388, ale żadna nie podaje EN 511 — normy rękawic chroniących przed zimnem konwekcyjnym i kontaktowym.

Wskazanie inżynierskie

ocieplenie a norma

Ocieplenie bez EN 511 to komfort pracy w chłodzie — na rusztowaniu, w magazynie nieogrzewanym, przy rozładunku zimą. Do pracy w mrozie, przy chłodniach i przy chwytaniu bardzo zimnych przedmiotów szukaj EN 511 w oznaczeniu i w deklaracji zgodności.

Co gwarantuje każda rękawica: EN ISO 21420

wymagania ogólne, dawniej EN 420

EN ISO 21420 opisuje wymagania ogólne rękawic ochronnych — wymagania ogólne co do budowy, rozmiarów, oznakowania i nieszkodliwości materiałów. Ta norma nie mówi, przed czym rękawica chroni, ale ogranicza to, co może być w samym materiale. Przy wyborze powłoki i skóry liczą się trzy wymagania:

pH 3,5–9,5
odczyn każdego materiału rękawicy, badanego osobno
Cr VI < 3 mg/kg
chrom sześciowartościowy w skórze — każdy rodzaj skóry badany osobno
DMF < 1000 mg/kg
dimetyloformamid we wszystkich materiałach z poliuretanu, także w powłokach PU

Wymagania nieszkodliwości wg EN ISO 21420:2020

W filtrach katalogu norma występuje jako EN ISO 21420 (dawniej EN 420). Ta sama norma przypisuje rozmiarom 6–11 obwód i długość dłoni — tabelę rozmiarów znajdziesz w artykule o EN 388. Ochronę opisują normy szczegółowe: EN 388 przed zagrożeniami mechanicznymi, EN ISO 374-1 przed chemikaliami, EN 407 przed ciepłem, EN 511 przed zimnem — ich piktogramy stoją na rękawicy obok siebie. Pozostałe oznaczenia ŚOI zebraliśmy w przewodniku po oznaczeniach BHP.

Z katalogu

produkty, o których mowa w artykule · ceny brutto

Źródła i dokumentacja

Wskazane materiały i wydania norm wykorzystano przy opracowaniu artykułu. Link do normy może prowadzić do opisu wydawcy; dostęp do pełnego tekstu bywa płatny. Wskazania inżynierskie oznaczamy osobno od wymagań norm.

  1. 1.

    Wyszukiwarka rękawic odpornych na zagrożenia chemiczne

    Delta Plus

    Wybór według substancji i stężenia oraz danych przenikania i degradacji konkretnego modelu.

  2. 2.

    Nitrile vs. Polyurethane vs. Latex: choosing the right glove coating

    Delta Plus

    Właściwości powłok i dobór do środowiska pracy.

  3. 3.

    EN 388:2016 + A1:2018 — Protective gloves against mechanical risks

    SATRA

    Kolejność oznaczeń i metody badań odporności mechanicznej rękawic.

  4. 4.

    EN ISO 21420:2020

    CEN / krajowe jednostki normalizacyjne

    Wymagania ogólne, w tym dotyczące materiałów rękawic.

Czytaj dalej

Poradniki · 54 artykuły
Wszystkie artykuły

Bądź na bieżąco z ofertą

Nowe produkty, promocje i porady techniczne od Świata Śrub.

Szczegóły w Polityce prywatności.

Używamy plików cookies

Niezbędne pliki utrzymują koszyk oraz sesję logowania. Analityczne pomagają nam poprawiać katalog. Zgodę możesz zmienić w każdej chwili.